
Türkiye Taşkömürü Kurumu sahalarında rödevans sistemiyle üretim yapan özel maden şirketleri bir kez daha tartışma konusu. Zonguldak’ta peş peşe yaşanan ölümlü iş kazaları, gözleri yıllardır denetim, borç ve işçi hakları tartışmalarıyla gündeme gelen özel ocaklara çevirdi.
2023 yılı Sayıştay Raporu’na göre rödevanslı sahalarda ciddi kamu alacakları birikirken, kaçak ocak faaliyetlerine de dikkat çekiliyor. Devlet üretimi “iş güvenliği” gerekçesiyle durdururken, özel sahalardaki tablo ise kamuoyunda soru işaretlerini büyütüyor.
Dudak Uçuklatan Borç İddiası
Zonguldak’ta faaliyet gösteren ENKA Madencilik’in Vergi Dairesi’ne 139 milyon 421 bin 321 TL borcu olduğu belirtiliyor. Aynı şirketin, TTK’dan kiraladığı 6 numaralı sahaya ilişkin 2023 yılına kadar 4 milyon 724 bin TL rödevans borcu bulunduğu da Sayıştay kayıtlarına yansıdı.
Toplamda vergi ve sigorta primleriyle birlikte 200 milyon TL’yi aşan kamu borcundan söz edilirken, şirketin geçmişte işçi alacakları nedeniyle de gündeme geldiği biliniyor.
Şirketin eski sahibi olarak anılan Nazif Çoraman’ın, şirketi bir yakınına devrettiği; mal varlığını başkalarının üzerine geçirerek kamu alacaklarından kaçınmaya çalıştığı yönünde iddialar kamuoyunda konuşuluyor. Bu iddialar yargı kararıyla kesinleşmiş değil; ancak kamuoyunda “lüks yaşam – kamu borcu” çelişkisi sert eleştirilere yol açıyor.
Yaralı İşçi İddiası: Vicdanları Sarsan Olay
Geçmiş yıllarda şirkete ait olduğu belirtilen bir ocakta yaşanan patlamada, vücudu ağır şekilde yanan ve sigortasız çalıştığı öne sürülen maden işçisi Ali Gezer’in hastaneye götürülmeyip bir odaya kapatıldığı iddiası hafızalardaki yerini koruyor. Olayla ilgili iddialar uzun süre kamuoyunda tartışılmıştı.
Rödevans Sistemi Alarm Veriyor
Rödevans modeliyle üretim yapan özel şirketlerin kamuya olan borçları, iş güvenliği uygulamaları ve denetim mekanizmaları bir kez daha mercek altında. Zonguldak’ta her ölüm, her patlama sonrası aynı sorular soruluyor:
Devlet alacaklarını tahsil edebiliyor mu?
Denetimler yeterli mi?
İşçi sağlığı gerçekten öncelik mi, yoksa maliyet kalemi mi?
Yeraltında can veren işçilerin aileleri adalet beklerken, yer üstünde milyonluk araçlar ve lüks yaşam görüntüleri kamu vicdanını yaralıyor.
Bu dosya kapanmış değil. Zonguldak’ta kömür karası, sadece ocaklardan çıkmıyor.
GÜNDEM
1 saat önceGENEL
5 saat önceGENEL
15 gün önceSİYASET
22 gün önceGÜNDEM
22 gün önceGÜNDEM
22 gün önceGÜNDEM
23 gün önce